UNKNOWN BASEBAND · NULL IMEI · EFS / QCN / NVRAM
بیسباند Unknown و IMEI صفر؛ از تشخیص تا برگرداندن آنتن
گوشی را فلش کردهاید، روشن شده و همهچیز درست به نظر میرسد؛ اما آنتن نمیدهد، سیمکارت شناخته نمیشود و در تنظیمات به جای نسخهٔ بیسباند عبارت Unknown نوشته شده است. این یکی از رایجترین مشکلات بعد از فلش است و خبر خوب اینکه بیشتر مواقع نرمافزاری است. در این راهنما قدمبهقدم یاد میگیرید چطور علت را پیدا کنید، کدام مشکل با یک فلش درست حل میشود، کی باید سراغ بکاپ EFS، QCN یا NVRAM رفت، اگر بکاپ ندارید چه کنید و چه زمانی مشکل سختافزاری است. همهٔ راهها فقط برای برگرداندن IMEI اصلی خود گوشی است.

خلاصهٔ سریع: اول با کد *#06# و صفحهٔ «درباره تلفن» ببینید IMEI و نسخهٔ بیسباند چه وضعی دارند. اگر IMEI درست است ولی آنتن نیست، مشکل معمولاً تنظیمات، سیمکارت یا قفل شبکه است. اگر بیسباند Unknown است، اول فریمور کامل رسمی همان مدل را دوباره فلش کنید (در سامسونگ با فایل CP). اگر درست نشد، اطلاعات شناسهای آسیب دیده و باید بکاپ همان گوشی (EFS در سامسونگ، QCN در کوالکام، NVRAM در مدیاتک) برگردانده شود یا ترمیم تخصصی با IMEI روی جعبه انجام شود.
Unknown Baseband و IMEI صفر یعنی چه؟
بیسباند همان مودم گوشی است؛ پردازندهای که با دکل مخابراتی ارتباط میگیرد و تماس و اینترنت همراه را میسازد. «نسخهٔ بیسباند» شمارهٔ نرمافزار این مودم است. وقتی اندروید نتواند با مودم ارتباط بگیرد، به جای شماره عبارت Unknown نمایش میدهد. توضیح کامل این بخش در مقالهٔ بیسباند چیست؟ آمده است.
IMEI هم شمارهٔ شناسهٔ گوشی است که در بخش ویژهای از حافظه ذخیره میشود و مودم آن را به شبکه اعلام میکند. اگر مودم بالا نیاید یا آن بخش آسیب ببیند، کد *#06# به جای شماره چیزی نشان نمیدهد، صفر نشان میدهد یا عبارت null میآورد.
چرا این دو با هم خراب میشوند؟
IMEI را مودم میخواند. پس اگر مودم کار نکند، IMEI هم دیده نمیشود؛ حتی اگر در حافظه سالم باشد. برعکس، اگر بخش ذخیرهٔ IMEI آسیب ببیند، مودم گاهی بالا میآید اما شبکه گوشی را نمیپذیرد. فهم این تفاوت، نصف راه تعمیر است.
این مشکل با «قفل اپراتور» فرق دارد. گوشی قفل اپراتور IMEI و بیسباند سالم دارد ولی فقط سیمکارت اپراتور خاص را قبول میکند. برای آن موضوع راهنمای آنلاک شبکه را ببینید.
علائم مشکل بیسباند
- در نوار وضعیت «بدون سرویس» یا «فقط تماس اضطراری» دیده میشود.
- سیمکارت شناخته نمیشود یا نام اپراتور نمیآید، حتی با سیمکارت سالم.
- در تنظیمات › درباره تلفن، نسخهٔ بیسباند (باند پایه) Unknown یا خالی است.
- کد
*#06#شمارهای نشان نمیدهد یا شمارهٔ صفر و نامعتبر نمایش میدهد. - وایفای و بلوتوث کار میکنند اما اینترنت همراه نه.
- مشکل دقیقاً بعد از فلش، آپدیت، روت، نصب رام یا یک ترمیم ناموفق شروع شده است.

نشانههایی که مشکل جای دیگری است
اگر IMEI درست نمایش داده میشود و با برچسب جعبه یکی است و نسخهٔ بیسباند هم شماره دارد، مودم سالم است. در این حالت مشکل معمولاً سیمکارت، تنظیمات شبکه، قفل اپراتور، رجیستری یا آنتن است. برای این حالتها مقالهٔ رفع مشکل آنتندهی مناسبتر است.
چرا بعد از فلش بیسباند و IMEI از بین میرود؟
یک فریمور از چند بخش تشکیل شده است: بوتلودر، سیستم، مودم و تنظیمات منطقه. اطلاعات شناسهای هر گوشی (IMEI و کالیبراسیون رادیو) اما جزو فریمور نیست و جداگانه ذخیره شده است. هر کدام از این دو که آسیب ببیند، نتیجه همین علائم است:
| علت | توضیح ساده | سختی رفع |
|---|---|---|
| فلش بدون فایل مودم | مثلاً در سامسونگ فقط فایل AP نصب شده و CP جا مانده | ساده |
| فایل مودم مدل یا منطقهٔ دیگر | فریمور نامطابق یا ترکیب فایلها از دو نسخه | ساده |
| کاستوم رام ناسازگار | رام غیررسمی که بخشهای مودم را درست ندارد | ساده با برگشت به رام رسمی |
| گزینههای پاک کردن کامل در ابزار فلش | مثلاً فلش با فرمت کامل یا Format All در ابزار مدیاتک | متوسط تا سخت |
| آسیب EFS، QCN یا NVRAM | پاک شدن یا خراب شدن بخش اطلاعات شناسهای | سخت؛ بکاپ یا ترمیم تخصصی |
| خرابی سختافزاری | ضربه، آبخوردگی یا آسیب تراشهٔ مودم و حافظه | تعمیر برد |
در ابزار SP Flash Tool مدیاتک، گزینهٔ Format All + Download بخش NVRAM را هم پاک میکند. اگر بکاپ ندارید، هرگز این گزینه را برای «حل مشکل» امتحان نکنید. توضیح بیشتر در آموزش SP Flash Tool.
تشخیص سریع با کدها و تنظیمات
قبل از هر کار فنی، این وضعیتها را یادداشت کنید. همین چند دقیقه مشخص میکند مشکل در کدام لایه است:
| آنچه میبینید | معنی احتمالی | قدم بعدی |
|---|---|---|
| IMEI درست و بیسباند دارای شماره | مودم و اطلاعات سالم است | بررسی سیمکارت، تنظیمات، قفل اپراتور یا رجیستری |
| IMEI خالی و بیسباند Unknown | نرمافزار مودم بالا نیامده | فلش کامل رسمی همان مدل |
| بیسباند دارای شماره ولی IMEI خالی یا صفر | اطلاعات شناسهای آسیب دیده | بکاپ همان گوشی یا ترمیم تخصصی |
| IMEI عجیب یا با جعبه فرق دارد | اطلاعات قبلاً دستکاری شده | فقط برگرداندن IMEI اصلی جعبه |
| گوشی بعد از ضربه یا آب اینطور شده | احتمال خرابی سختافزاری | بررسی برد توسط تعمیرکار |
کدهای کاربردی
*#1234# نسخههای AP، CP و CSC در سامسونگ
*#*#4636#*#* اطلاعات تلفن در بسیاری از گوشیهای اندرویدی
در سامسونگ اگر کد *#1234# نسخهٔ CP را خالی یا خیلی متفاوت از AP نشان دهد، تقریباً مطمئن باشید فایل مودم درست نصب نشده است.
بررسیهای اولیه قبل از هر کاری
بخش زیادی از مراجعهها با این قدمهای ساده حل میشود و نیازی به فلش ندارد:
-
آزمایش سیمکارتسیمکارت را در گوشی دیگری امتحان کنید و یک سیمکارت سالم دیگر را در این گوشی بگذارید.
-
حالت هواپیماحالت هواپیما را یک بار روشن و خاموش کنید و گوشی را ریاستارت کنید.
-
نوع شبکهدر تنظیمات شبکه، حالت خودکار (5G، 4G، 3G و 2G) را انتخاب کنید.
-
ریست تنظیمات شبکهگزینهٔ بازنشانی تنظیمات شبکه را بزنید؛ عکسها و برنامهها پاک نمیشوند.
-
بررسی رجیستریاگر IMEI سالم است اما گوشی بعد از چند دقیقه شبکه را از دست میدهد، وضعیت رجیستری را از سامانهٔ همتا بررسی کنید.
اگر بعد از این مراحل IMEI درست است و آنتن هنوز نمیآید، به احتمال زیاد مشکل از رجیستری یا قفل اپراتور است، نه از بیسباند. توضیح رجیستری را در رجیستری گوشی بخوانید.
راهحل اول: فلش دوبارهٔ فریمور کامل همان مدل
اگر IMEI و بیسباند هر دو خالیاند، اول نرمافزار مودم را درست کنید. این کار بیخطرترین و ارزانترین قدم است و در بخش بزرگی از موارد مشکل را حل میکند.
سامسونگ
-
فریمور درستفریمور رسمی همان مدل، همان منطقه و با باینری برابر یا بالاتر از نسخهٔ فعلی را آماده کنید.
-
چهار فایل کاملدر Odin هر چهار فایل BL، AP، CP و CSC را بارگذاری کنید. اگر نمیخواهید اطلاعات پاک شود، به جای CSC از HOME_CSC استفاده کنید.
-
فلشگوشی را در دانلود مود وصل کنید و Start بزنید. راهنمای کامل در فلش سامسونگ با Odin آمده است.
-
بررسیبعد از بوت، کد
*#1234#را بزنید و ببینید CP با AP همخوانی دارد یا نه.
شیائومی و گوشیهای کوالکام
فریمور Fastboot رسمی همان مدل را با Mi Flash نصب کنید و گزینهٔ پاک کردن معمولی (clean all) را انتخاب کنید، نه گزینهای که بوتلودر را هم قفل میکند، مگر اینکه دقیقاً بدانید چه میکنید. آموزش کامل در آموزش Mi Flash است. اگر کاستوم رام نصب کردهاید، برگشت به رام رسمی معمولاً بیسباند را برمیگرداند.
مدیاتک
با SP Flash Tool فقط حالت Download Only را به کار ببرید. حالت Firmware Upgrade در برخی نسخهها پارتیشنها را از نو میسازد و Format All هم NVRAM را پاک میکند.
فلش فایل CP یا مودم از مدل دیگر، حتی اگر «همان سری» باشد، معمولاً مشکل را بدتر میکند. نام مدل دقیق را از برچسب پشت گوشی یا از دانلود مود بخوانید.
راهحل دوم: بازگردانی بکاپ EFS، QCN یا NVRAM
اگر فلش رسمی بیسباند را برگرداند ولی IMEI هنوز خالی است، یا بیسباند بعد از فلش هم Unknown ماند، احتمالاً اطلاعات شناسهای آسیب دیده است. بهترین راه، بازگرداندن بکاپی است که از همین گوشی و پیش از خرابی گرفته شده است.

| پلتفرم | نام بکاپ | ابزارهای رایج | نکته |
|---|---|---|---|
| سامسونگ | EFS (پارتیشنهای efs و sec_efs) | TWRP یا باکسهای سامسونگ | برخی ابزارها برای نوشتن، روت یا حالت خاص میخواهند |
| کوالکام (شیائومی، وانپلاس و…) | فایل QCN | QPST و QFIL یا باکس | نیاز به حالت عیبیابی (Diag) دارد |
| مدیاتک | NVRAM و NVDATA | ابزارهای مخصوص مدیاتک یا باکس | پاک شدن کامل آن با Format All رایج است |
| یونیسوک | بخش NV | ابزارهای مخصوص یونیسوک | کمتر رایج و وابسته به مدل |
نکات بازگردانی
- بکاپ باید از همین دستگاه باشد؛ با تطبیق IMEI داخل نام یا محتوای فایل با برچسب جعبه مطمئن شوید.
- نسخهٔ فریمور هنگام بازگردانی بهتر است همان نسخهٔ زمان بکاپ یا نزدیک به آن باشد.
- بعد از بازگردانی گوشی را کامل ریاستارت کنید و IMEI را دوباره بررسی کنید.
- برای کار با QCN، آموزش QPST و QFIL و توضیح فایل QCN را ببینید.
هرگز بکاپ گوشی دیگری را حتی از همان مدل بازگردانی نکنید. IMEI تکراری در شبکه مسدود میشود و کالیبراسیون رادیوی گوشی دیگر روی گوشی شما آنتندهی ضعیف و ناپایدار میسازد.
راهحل سوم: وقتی بکاپ ندارید
بیشتر کاربران تا روز خرابی بکاپ نگرفتهاند. در این حالت باید اطلاعات شناسهای با ابزار تخصصی از نو ساخته شود؛ کاری که به آن «ترمیم سریال» میگویند. ترمیم درست فقط و فقط با IMEI اصلی همان گوشی انجام میشود که روی جعبه، برچسب سینی سیمکارت یا بدنه نوشته شده است.
| وضعیت | راه رایج | نکته |
|---|---|---|
| سامسونگ با EFS پاکشده | ترمیم سریال با باکس یا سرویس آنلاین ویژهٔ سامسونگ | پشتیبانی به مدل، تراشه و نسخهٔ امنیتی بستگی دارد |
| شیائومی کوالکام | نوشتن QCN مناسب مدل و ترمیم IMEI اصلی | گاهی نیاز به حالت عیبیابی یا روت دارد |
| گوشی مدیاتک | ساختن دوبارهٔ NVRAM و ترمیم IMEI اصلی | کالیبراسیون رادیو گاهی کامل برنمیگردد |
| مدلهای خیلی جدید | ممکن است هنوز ابزاری پشتیبانی نکند | باید منتظر پشتیبانی ابزارها ماند |
سرویسهای ترمیم سریال با IMEI اصلی برای سامسونگ و شیائومی در فروشگاه هست. اگر گوشی شیائومی بعد از فلش مشکل EFS دارد، فایلهای ریست EFS شیائومی و فایلهای QCN را هم ببینید.
قبل از سفارش ترمیم، عکس واضح برچسب جعبه یا بدنه را آماده کنید. سرویس معتبر فقط همان شماره را ثبت میکند و درخواست شمارهٔ دیگر را نمیپذیرد.
وقتی مشکل سختافزاری است
اگر مشکل بدون هیچ فلش و تغییری، بعد از ضربه یا آبخوردگی شروع شده، یا هیچکدام از راههای نرمافزاری جواب نداده، احتمال خرابی سختافزاری بالاست:
- آسیب تراشهٔ مودم یا بخش تغذیهٔ آن روی برد.
- جدا شدن لحیمهای زیر تراشهها بعد از ضربه یا داغ شدن زیاد.
- خوردگی ناشی از آب روی بخش رادیویی و سوکت سیمکارت.
- خرابی حافظه که بخش اطلاعات شناسهای را غیرقابل خواندن کرده است.
در این حالت تعمیر برد با ابزار و تجربهٔ سختافزاری لازم است. اگر گوشی آب خورده، اول راهنمای کارهای درست بعد از آبخوردگی را بخوانید.
IMEI، رجیستری و نکات قانونی
در ایران سامانهٔ همتا گوشی را با IMEI میشناسد. گوشیای که IMEI آن با شمارهٔ ثبتشده فرق کند یا تکراری باشد، در شبکه مسدود میشود. به همین دلیل:
- تنها تعمیر قابل قبول، برگرداندن IMEI اصلی خود گوشی است.
- تغییر IMEI به شمارهای دیگر در ایران و بسیاری از کشورها غیرقانونی است.
- اگر گوشی را دستدوم خریدهاید و IMEI آن با جعبه یکی نیست، قبل از هر تعمیری اصالت گوشی را بررسی کنید.
برای فهم ساختار IMEI و راه بررسی آن، مقالهٔ IMEI چیست؟ را بخوانید.
اگر کسی پیشنهاد «عوض کردن IMEI» برای دور زدن رجیستری یا مسدودی را داد، نپذیرید. این کار هم غیرقانونی است و هم گوشی را بعداً دوباره مسدود میکند.
بعد از تعمیر چه چیزهایی را چک کنیم؟
| مورد | روش بررسی | نتیجهٔ درست |
|---|---|---|
| IMEI | کد *#06# |
دقیقاً همان شمارهٔ جعبه برای هر دو سیمکارت |
| نسخهٔ بیسباند | تنظیمات › درباره تلفن | شمارهٔ نسخه، نه Unknown |
| تماس و پیامک | تماس با یک شماره و ارسال پیامک | بدون قطعی |
| اینترنت همراه | باز کردن چند صفحه با 4G | اتصال پایدار |
| هر دو اسلات سیمکارت | جابهجا کردن سیمکارت | هر دو اسلات کار کنند |
| پایداری | استفادهٔ عادی یک تا دو روز | آنتن بعد از ریاستارت نمیرود |
پیشگیری: قبل از هر فلش از اطلاعات شناسهای بکاپ بگیرید
بهترین درمان این مشکل، بکاپی است که قبل از فلش گرفته شده باشد. این بکاپ چند مگابایت بیشتر نیست ولی میتواند ساعتها وقت و هزینهٔ ترمیم را صرفهجویی کند.
-
قبل از روت یا کاستوم رامبا TWRP یا ابزار مخصوص پلتفرم، از EFS، QCN یا NVRAM بکاپ بگیرید.
-
نامگذاری درستنام مدل، تاریخ و چهار رقم آخر IMEI را در نام فایل بنویسید.
-
نگهداری در دو جابکاپ را روی کامپیوتر و یک فضای ابری شخصی نگه دارید.
-
بکاپ کامل اطلاعات شخصیعکسها و پیامها را هم جدا بکاپ بگیرید؛ راهنما: بکاپ کامل اندروید.
اگر میخواهید گوشی را روت کنید یا رام نصب کنید، اول مقالهٔ روت چیست؟ و راهنمای کاستوم رام را بخوانید تا با خطرها آشنا شوید.
واژهنامهٔ ساده
سوالات متداول
چرا بعد از فلش آنتن گوشی رفت؟
آیا فلش دوباره همیشه IMEI را برمیگرداند؟
بکاپ EFS گوشی دوستم را میتوانم استفاده کنم؟
IMEI درست است ولی آنتن ندارم، چه کنم؟
بیسباند Unknown بعد از نصب کاستوم رام آمده، راه حل چیست؟
آیا ترمیم سریال قانونی است؟
چطور جلوی این مشکل را بگیرم؟
گوشی آب خورده و آنتن ندارد، مشکل بیسباند است؟
بکاپ ندارید و IMEI گوشی از بین رفته؟ سرویسهای ترمیم سریال با IMEI اصلی گوشی برای سامسونگ را در فروشگاه ببینید.



