آموزش نصب ویندوز ۱۱ با فلش (گام‌به‌گام و تخصصی) — از تنظیم بایوس تا فعال‌سازی

آموزش نصب ویندوز ۱۱ با فلش؛ تنظیم بایوس، Rufus، UEFI و GPT

آموزش · ویندوز

آموزش نصب ویندوز ۱۱ با فلش — از تنظیم بایوس تا اولین بوت

این راهنما برای کسی است که می‌خواهد ویندوز را یک بار و درست نصب کند: بدون از دست دادن اطلاعات، بدون قفل‌شدن دیسک با BitLocker و بدون ارورهای نیمه‌کاره. اول می‌بینیم سیستم شما ویندوز ۱۱ را می‌پذیرد یا نه، بعد فلش را می‌سازیم، بایوس را تنظیم می‌کنیم و نصب را تا نصب درایورها و فعال‌سازی جلو می‌بریم.

سطح: مبتدی تا حرفه‌ایزمان نصب: ۳۰ تا ۶۰ دقیقهبه‌روزرسانی: مهر ۱۴۰۵قبل از شروع بکاپ بگیرید
آموزش نصب ویندوز ۱۱ با فلش؛ تنظیم بایوس، Rufus، UEFI و GPT
آموزش نصب ویندوز ۱۱ با فلش (گام‌به‌گام و تخصصی) — از تنظیم بایوس تا فعال‌سازی

خلاصهٔ سریع: فلش ۸ گیگابایتی + ISO رسمی ویندوز ۱۱ + برنامهٔ Rufus (حالت GPT و UEFI). در بایوس TPM (Intel PTT یا AMD fTPM) و Secure Boot را روشن کنید، از Boot Menu گزینهٔ «UEFI: نام فلش» را بزنید، پارتیشن‌های دیسک ویندوز را حذف و روی فضای خالی نصب کنید. بعد از نصب اول درایور چیپست و شبکه، بعد بقیه.

سیستم من ویندوز ۱۱ را قبول می‌کند؟

ویندوز ۱۱ برخلاف ویندوز ۱۰ چند شرط امنیتی سخت‌افزاری دارد. قبل از هر کاری این موارد را چک کنید:

پردازنده۶۴ بیتی، حداقل ۲ هسته؛ عملاً اینتل نسل ۸ و AMD Ryzen 2000 به بعد
رمحداقل ۴ گیگ (برای کار راحت ۸ گیگ)
حافظهحداقل ۶۴ گیگ؛ نصب روی SSD تفاوت سرعت را چند برابر می‌کند
TPMنسخهٔ 2.0 — در بیشتر سیستم‌ها داخل پردازنده است ولی ممکن است خاموش باشد
بایوسحالت UEFI با قابلیت Secure Boot

چطور چک کنم؟

  • کلید Win+R را بزنید و tpm.msc را اجرا کنید. اگر «Specification Version: 2.0» دیدید، TPM دارید.
  • دوباره Win+R و msinfo32؛ «BIOS Mode» باید UEFI باشد. اگر Legacy است، بخش «ارور MBR» را بخوانید.
  • برنامهٔ رسمی PC Health Check مایکروسافت هم نتیجه را با دلیل نشان می‌دهد.

از نسخهٔ 24H2 به بعد، پردازنده‌های خیلی قدیمی که دستور POPCNT را ندارند (مثل Core 2 Duo و Pentium‌های قدیمی) اصلاً ویندوز ۱۱ را بوت نمی‌کنند و هیچ ترفندی هم جواب نمی‌دهد. برای این سیستم‌ها ویندوز ۱۰ تنها گزینه است، با این آگاهی که پشتیبانی امنیتی آن تمام شده است.

چک‌لیست قبل از نصب (این مرحله را رد نکنید)

  • بکاپ اطلاعات: دسکتاپ، Documents، Downloads و پوشهٔ Telegram Desktop روی درایو C هستند و با نصب پاک می‌شوند.
  • کلید BitLocker: اگر درایوی قفل‌شده دارید، کلید ۴۸ رقمی‌اش را از حساب مایکروسافت (aka.ms/myrecoverykey) یادداشت کنید.
  • درایور شبکه: درایور Wi-Fi یا LAN لپ‌تاپ را از سایت سازنده دانلود و روی فلش بریزید تا بعد از نصب بی‌اینترنت نمانید.
  • وضعیت فعال‌سازی: در Settings › System › Activation ببینید ویندوز فعلی «Digital license» دارد یا نه؛ اگر دارد، بعد از نصب خودکار فعال می‌شود.
  • شارژ لپ‌تاپ: لپ‌تاپ را به شارژر وصل نگه دارید؛ قطع برق وسط نصب، نصب را خراب می‌کند.

ساخت فلش ویندوز ۱۱ با Rufus

فایل ISO را از سایت رسمی مایکروسافت بگیرید (از ایران دسترسی مستقیم معمولاً بسته است). نسخه‌های «لایت» و دستکاری‌شده را نصب نکنید؛ پر از ایراد امنیتی و ناپایداری‌اند. برنامهٔ Rufus بهترین ابزار ساخت فلش است چون مشکل فایل بزرگ‌تر از ۴ گیگابایت را خودش حل می‌کند.

  1. فلش را وصل کنید
    حداقل ۸ گیگابایت؛ همهٔ محتوای آن پاک می‌شود.
  2. Rufus را اجرا و ISO را انتخاب کنید
    در Device فلش را انتخاب کنید و با دکمهٔ SELECT فایل ISO را بدهید.
  3. تنظیم پارتیشن
    Partition scheme روی GPT و Target system روی UEFI (non CSM) باشد.
  4. START و پنجرهٔ تنظیمات
    Rufus قبل از نوشتن چند گزینه نشان می‌دهد؛ جدول زیر را ببینید.
  5. صبر تا READY
    بسته به سرعت فلش ۵ تا ۱۵ دقیقه طول می‌کشد.
گزینهٔ Rufus کِی تیک بزنیم؟
Remove requirement for 4GB+ RAM, Secure Boot and TPM 2.0 فقط سیستم قدیمی که TPM ندارد
Remove requirement for an online Microsoft account اگر می‌خواهید بدون اینترنت و ایمیل نصب کنید
Create a local account with username ساخت خودکار حساب کاربری محلی
Disable data collection رد خودکار سؤال‌های حریم خصوصی
Disable BitLocker automatic device encryption جلوگیری از رمزگذاری خودکار دیسک

تنظیم بایوس و بوت از فلش

با زدن مکرر کلید Del یا F2 هنگام روشن‌شدن وارد بایوس شوید و این موارد را تنظیم کنید:

  • CSM / Legacy را خاموش (Disabled) کنید تا سیستم در حالت UEFI کار کند.
  • Secure Boot را روشن کنید (در بعضی بردها باید Key Management را روی Install default keys بگذارید).
  • Intel PTT یا AMD fTPM را در بخش Security یا Trusted Computing فعال کنید.

تنظیمات را ذخیره (معمولاً F10) و سیستم را ری‌استارت کنید. حالا کلید Boot Menu را بزنید و گزینه‌ای را انتخاب کنید که با UEFI: شروع می‌شود:

برند کلید Boot Menu
Dell / Lenovo / Acer F12
HP F9 (یا Esc و بعد F9)
ASUS Esc یا F8
MSI / Gigabyte F11 / F12
Lenovo (دکمهٔ Novo) دکمهٔ کوچک کنار پاور

نصب گام‌به‌گام ویندوز ۱۱

  1. زبان و کیبورد
    زبان نصب را English بگذارید (فارسی را بعداً اضافه کنید) و Next.
  2. شروع نصب
    گزینهٔ Install Windows 11 را انتخاب و پاک‌شدن اطلاعات را تأیید کنید.
  3. کلید محصول
    اگر کلید دارید وارد کنید؛ وگرنه «I don’t have a product key». سیستمی که لایسنس دیجیتال یا کلید روی بایوس دارد، بعداً خودکار فعال می‌شود.
  4. انتخاب نسخه
    معمولاً Windows 11 Pro؛ نسخه باید با لایسنس شما یکی باشد.
  5. انتخاب دیسک
    پارتیشن‌های دیسکی که ویندوز رویش بوده را Delete کنید تا Unallocated Space بماند، همان را انتخاب و Install بزنید.
  6. صبر و ری‌استارت‌ها
    سیستم چند بار ری‌استارت می‌شود؛ اگر دوباره صفحهٔ نصب آمد، فلش را جدا کنید.

اگر دو هارد یا SSD دارید، قبل از Delete به اندازهٔ هر دیسک (Total size) دقت کنید. پاک‌کردن پارتیشن دیسک اطلاعات قابل برگشت نیست؛ اگر مطمئن نیستید، دیسک دوم را موقتاً جدا کنید.

پارتیشن‌هایی که ویندوز خودش می‌سازد

پارتیشن کاربرد
EFI (حدود ۱۰۰ مگ) فایل‌های بوت ویندوز
MSR (۱۶ مگ) رزرو سیستم؛ دیده نمی‌شود
Windows (C:) خود ویندوز و برنامه‌ها
Recovery محیط تعمیر و Reset this PC

به این پارتیشن‌ها دست نزنید. پاک‌کردن پارتیشن EFI یا Recovery باعث بالا نیامدن ویندوز یا از کار افتادن گزینهٔ ریست می‌شود.

تنظیمات اولیه و ساخت حساب کاربری

بعد از نصب، صفحه‌های تنظیم اولیه می‌آید: کشور، کیبورد، شبکه و حساب کاربری. ویندوز ۱۱ Home و Pro (حالت شخصی) برای ادامه اینترنت و حساب مایکروسافت می‌خواهند.

می‌خواهم بدون ایمیل و اینترنت نصب کنم

  • مطمئن‌ترین راه: هنگام ساخت فلش در Rufus تیک «Remove requirement for an online Microsoft account» را بزنید؛ نصب بدون سؤال حساب انجام می‌شود.
  • نسخهٔ Pro: گزینهٔ Set up for work or school › Sign-in options › Domain join instead حساب محلی می‌سازد.
  • همیشه کار می‌کند: با حساب مایکروسافت وارد شوید و بعد از Settings › Accounts › Other users یک حساب محلی بسازید.
  • دستور OOBE\BYPASSNRO (با Shift+F10) در نسخه‌های قدیمی‌تر جواب می‌داد اما مایکروسافت از مهر ۱۴۰۴ حذفش را شروع کرده و در بیلدهای جدید کار نمی‌کند.

با حساب مایکروسافت، کلید BitLocker خودکار در حساب شما ذخیره می‌شود. اگر حساب محلی ساختید و رمزگذاری دستگاه روشن است، کلید را از Settings › Privacy & security › Device encryption بردارید و جایی امن نگه دارید.

بعد از نصب: درایورها و برنامه‌های ضروری

  1. درایور چیپست
    اول درایور Chipset اینتل یا AMD را از سایت سازنده نصب کنید.
  2. شبکه و Windows Update
    بعد از وصل شدن اینترنت، از Settings › Windows Update › Advanced options › Optional updates درایورهای باقی‌مانده را بگیرید.
  3. گرافیک
    درایور کارت گرافیک را از سایت Nvidia، AMD یا Intel نصب کنید.
  4. کتابخانه‌ها
    Visual C++ Redistributable و .NET؛ بدون آن‌ها خیلی از نرم‌افزارها باز نمی‌شوند.
  5. درایور گوشی (تعمیرکاران)
    درایورهای Samsung، Qualcomm 9008، MediaTek و SPD را از صفحهٔ درایورهای مستر اختاپوس نصب کنید.

لپ‌تاپ‌های برند برنامهٔ اختصاصی دارند (Lenovo Vantage، MyASUS، HP Support Assistant، Dell Command Update) که درایورهای مخصوص همان مدل را نصب می‌کنند؛ معمولاً از درایورهای عمومی پایدارترند.

فعال‌سازی ویندوز

برای دیدن وضعیت به Settings › System › Activation بروید. اگر سیستم قبلاً لایسنس دیجیتال داشته، بعد از وصل شدن اینترنت خودکار فعال می‌شود. در غیر این صورت از همان صفحه گزینهٔ Change product key را بزنید و کلید را وارد کنید.

کرک‌ها و اکتیویتورهای غیررسمی معمولاً فایل‌های ناشناس روی سیستم اجرا می‌کنند و سرویس‌های امنیتی ویندوز را دستکاری می‌کنند؛ برای کامپیوتری که با آن حساب بانکی، تلگرام یا ابزارهای تعمیر را مدیریت می‌کنید ریسک جدی است.

برای فعال‌سازی اورجینال ویندوز ۱۱ (Pro و Enterprise) می‌توانید از سرویس مستر اختاپوس استفاده کنید:

ارورهای رایج نصب ویندوز و راه‌حل

This PC can’t run Windows 11

TPM یا Secure Boot خاموش است یا سیستم در حالت Legacy بوت شده. بخش «تنظیم بایوس» را انجام دهید. اگر سیستم واقعاً TPM ندارد، فلش را با گزینهٔ حذف پیش‌نیاز در Rufus بسازید.

The selected disk is of the MBR partition style

دیسک قدیمی MBR است. اگر اطلاعات مهمی روی آن نیست، Shift+F10 را بزنید و به ترتیب این دستورها را اجرا کنید:

diskpart › list disk › select disk 0 › clean › convert gpt › exit

شمارهٔ دیسک (disk 0) را از خروجی list disk مطمئن شوید؛ دستور clean کل دیسک را پاک می‌کند. اگر اطلاعات مهم است، قبل از نصب و داخل ویندوز فعلی با دستور mbr2gpt /convert /allowFullOS بدون حذف اطلاعات تبدیل کنید.

We couldn’t find any drives

در لپ‌تاپ‌های جدید اینتل، فناوری Intel VMD باعث دیده‌نشدن SSD می‌شود. درایور «Intel RST VMD» را از سایت سازنده روی فلش بریزید و در همین صفحه با Load driver بدهید، یا VMD را در بایوس خاموش کنید.

A media driver your computer needs is missing

فلش را به پورت دیگری (ترجیحاً پشت کیس) وصل کنید و اگر درست نشد، فلش را دوباره بسازید؛ معمولاً فایل ISO یا فلش ناقص است.

بعد از نصب کلید BitLocker می‌خواهد

رمزگذاری خودکار دستگاه فعال شده و تغییری در بایوس یا TPM داده‌اید. کلید را از aka.ms/myrecoverykey با همان حساب مایکروسافت بگیرید.

سوالات متداول

نصب ویندوز چقدر طول می‌کشد؟
روی SSD معمولاً ۱۵ تا ۳۰ دقیقه برای نصب و حدود همین مقدار برای درایورها و آپدیت‌ها؛ روی هارد معمولی ممکن است تا یک ساعت یا بیشتر طول بکشد.
با نصب ویندوز درایو D هم پاک می‌شود؟
نه، اگر فقط پارتیشن‌های ویندوز قبلی را حذف کنید. فقط مراقب باشید درایو D را اشتباهاً Delete نکنید.
ویندوز ۱۱ را بدون TPM می‌شود نصب کرد؟
بله، با ساخت فلش در Rufus و تیک گزینهٔ حذف پیش‌نیازها. اما اول در بایوس دنبال Intel PTT یا AMD fTPM بگردید؛ بیشتر سیستم‌های بعد از ۲۰۱۷ TPM دارند و فقط خاموش است.
ویندوز ۱۰ نصب کنم یا ۱۱؟
پشتیبانی امنیتی ویندوز ۱۰ تمام شده است؛ اگر سیستم شما پیش‌نیازها را دارد، ویندوز ۱۱ انتخاب درست است.
بعد از نصب دوباره، ویندوز فعال می‌ماند؟
اگر قبلاً روی همین سیستم با لایسنس دیجیتال یا کلید روی بایوس فعال بوده، بعد از اتصال به اینترنت خودکار فعال می‌شود. با تعویض مادربرد این لایسنس معمولاً از بین می‌رود.
فلش در Boot Menu دیده نمی‌شود، چه کنم؟
CSM را در بایوس خاموش کنید، فلش را با GPT/UEFI دوباره بسازید و پورت USB دیگری را امتحان کنید.

مطالب مرتبط

پویا عابدین زاده
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *