گوشی آب خورد؛ کار درست در دقیقهٔ اول تا تعمیر تخصصی برد (راهنمای کامل ۱۴۰۵)

کاور راهنمای کار درست بعد از آب خوردن گوشی و تعمیر تخصصی برد

WATER DAMAGE · FIRST AID · BOARD REPAIR

گوشی آب خورد؛ از کار درست در دقیقهٔ اول تا تعمیر تخصصی برد

افتادن گوشی در آب، ریختن چای روی آن یا جا ماندنش زیر باران برای خیلی‌ها پیش می‌آید. چیزی که سرنوشت گوشی را تعیین می‌کند معمولاً خودِ آب نیست، بلکه کارهایی است که در همان دقیقه‌ها و ساعت‌های اول انجام می‌دهیم. در این راهنما به زبان ساده می‌گوییم چه کاری را فوراً انجام دهید، چه کارهایی (مثل سشوار، فر و برنج) را هرگز نکنید، معنی واقعی IP68 چیست، پیام‌های هشدار رطوبت در آیفون و سامسونگ چه می‌گویند و در تعمیرگاه حرفه‌ای دقیقاً چه کاری روی برد انجام می‌شود.

به‌روز مهر ۱۴۰۵بر اساس راهنمای رسمی اپل و سامسونگحفظ اطلاعات در اولویت
کاور راهنمای کار درست بعد از آب خوردن گوشی و تعمیر تخصصی برد
گوشی آب خورده؛ کار درست در دقیقهٔ اول تا تعمیر تخصصی برد

خلاصهٔ سریع: گوشی را فوراً از آب بیرون بیاورید و خاموش کنید، به شارژر نزنید، قاب و خشاب سیم‌کارت را دربیاورید، آب را با تکان آرام (درگاه رو به پایین) خارج کنید و گوشی را در جای خشک با جریان هوای خنک بگذارید. سشوار، فر، بخاری و برنج ممنوع است؛ خود اپل صریحاً می‌گوید گوشی را در برنج نگذارید. اگر آب شور، نوشابه یا چای بوده یا گوشی خاموش شده و روشن نمی‌شود، هرچه زودتر آن را به تعمیرکار برسانید؛ خوردگی روی برد با گذشت ساعت‌ها جلو می‌رود.

دقیقهٔ اول: چهار کاری که باید فوراً انجام دهید

وقتی گوشی خیس می‌شود، دو دشمن اصلی داریم: برق و زمان. آب معمولی به‌تنهایی قطعات را خراب نمی‌کند؛ مشکل از جایی شروع می‌شود که آبِ همراه با املاح و آلودگی، روی بردِ برق‌دار بنشیند. در این حالت جریان برق از مسیرهایی عبور می‌کند که نباید، و هم‌زمان واکنش شیمیایی خوردگی (زنگ‌زدگی فلزات) سرعت می‌گیرد. پس هدف دقیقهٔ اول این است که برق را قطع کنیم و آب را تا جای ممکن بیرون بیاوریم.

  1. گوشی را از آب بیرون بیاورید و خاموش کنید
    اگر هنوز روشن است، همان لحظه خاموشش کنید. اگر خودش خاموش شده، دکمهٔ پاور را برای «امتحان کردن» نزنید؛ هر بار روشن شدن یعنی عبور جریان از روی برد خیس.
  2. شارژر و هر کابلی را جدا کنید
    گوشی خیس را به شارژ نزنید؛ نه با کابل، نه روی شارژر بی‌سیم. اپل هشدار می‌دهد شارژ کردن درگاه خیس می‌تواند پین‌ها را دچار خوردگی و آسیب دائمی کند.
  3. قاب، گلس ضخیم و خشاب سیم‌کارت را دربیاورید
    قاب و محافظ‌ها آب را مثل اسفنج کنار بدنه نگه می‌دارند. خشاب سیم‌کارت و کارت حافظه را هم بیرون بیاورید تا هوا جریان پیدا کند و کارت‌ها جداگانه خشک شوند.
  4. آب را آرام خارج کنید
    گوشی را طوری بگیرید که درگاه شارژ رو به پایین باشد و آرام به کف دست بزنید تا آب اضافه بیرون بریزد. بعد بدنه را با پارچهٔ نرم و بدون پرز خشک کنید.
  5. در جای خشک با جریان هوای خنک بگذارید
    کنار پنکه یا جایی که هوا جریان دارد، بدون گرما. اپل هم وزش هوای خنک فن به سمت درگاه را برای خشک شدن مفید می‌داند.
اینفوگرافیک چهار کار اول بعد از خیس شدن گوشی: خاموش کردن، شارژ نکردن، باز کردن قاب و سیم‌کارت، خشک کردن درست
چهار کار ساده و فوری بعد از آب خوردن گوشی؛ ترتیب مهم است.

اگر گوشی با آب دریا، نوشابه، چای شیرین، قهوه یا آب استخر خیس شده، صرفاً خشک کردن کافی نیست؛ این مایعات بعد از تبخیر، نمک و قند و مواد شیمیایی را روی برد جا می‌گذارند. در این حالت گوشی را خاموش نگه دارید و در اولین فرصت به تعمیرکار برسانید.

کارهایی که نباید بکنید؛ از سشوار تا افسانهٔ برنج

بیشتر گوشی‌هایی که بعد از آب خوردن از دست می‌روند، قربانی کارهای «خیرخواهانه» می‌شوند. بیایید ببینیم هر کدام چرا ضرر دارد:

سشوار، فر، بخاری و آفتاب مستقیم

گرما آب را سریع‌تر تبخیر می‌کند، اما در عوض به چسب‌ها و نوارهای آب‌بندی داخل گوشی، باتری لیتیومی و صفحه‌نمایش آسیب می‌زند. باتری در دمای بالا ممکن است باد کند. از طرفی هوای داغ سشوار بخشی از رطوبت را به عمق بیشتر داخل گوشی هل می‌دهد. اپل و سامسونگ هر دو صریحاً استفاده از «منبع گرمایی خارجی» را ممنوع کرده‌اند.

برنج؛ افسانه‌ای که اپل رسماً ردش کرده است

گذاشتن گوشی در کیسهٔ برنج شاید معروف‌ترین توصیه باشد، اما اپل در راهنمای رسمی خود نوشته است گوشی را در کیسهٔ برنج نگذارید، چون ذرات ریز برنج می‌توانند به آیفون آسیب بزنند. واقعیت این است که برنج آب را از داخل گوشی بیرون نمی‌کشد؛ رطوبتِ پشت شیلدها و زیر چیپ‌ها با برنج خارج نمی‌شود. تنها کاری که برنج می‌کند این است که شما را چند روز منتظر نگه دارد، در حالی که خوردگی روی برد آرام‌آرام پیش می‌رود. گرد و نشاستهٔ برنج هم می‌تواند در درگاه شارژ و سوراخ بلندگو گیر کند.

باد فشرده، گوش‌پاک‌کن و فرو کردن دستمال در درگاه

هوای فشرده (مثل اسپری هوا یا دمیدن با دهان) آب را به داخل‌تر می‌راند. گوش‌پاک‌کن و دستمال کاغذی هم الیاف جا می‌گذارند و ممکن است پین‌های ظریف درگاه را خم کنند. اپل وارد کردن هر جسم خارجی به درگاه را ممنوع کرده است.

روشن کردن مکرر برای «تست»

هر بار که گوشی خیس را روشن می‌کنید، برق از روی برد مرطوب عبور می‌کند. ممکن است گوشی روشن شود و عادی به نظر برسد، اما چند روز بعد خاموش شود؛ چون خوردگی در این مدت کارش را کرده است.

کار رایج نتیجهٔ واقعی جایگزین درست
خشک کردن با سشوار آسیب به باتری، چسب و صفحه؛ هل دادن رطوبت به داخل جریان هوای خنک پنکه
گذاشتن در برنج آب داخلی خارج نمی‌شود؛ گرد برنج وارد درگاه می‌شود جای خشک و هوادار و مراجعه به تعمیرکار
شارژ کردن برای امتحان خوردگی سریع پین‌ها و احتمال اتصال کوتاه صبر تا خشک شدن کامل؛ حداقل چند ساعت
روشن و خاموش کردن مکرر پیشرفت خوردگی روی برد خاموش نگه داشتن تا بررسی
فوت کردن یا اسپری هوا راندن آب به عمق گوشی تکان آرام با درگاه رو به پایین

آب شیرین، آب شور، نوشیدنی شیرین و آب استخر چه فرقی دارند؟

آب خالصِ مقطر تقریباً رسانای برق نیست. چیزی که آب را خطرناک می‌کند، املاح و یون‌های حل‌شده در آن است. هرچه مایع نمک یا مواد حل‌شدهٔ بیشتری داشته باشد، رسانایی‌اش بیشتر است و پس از خشک شدن رسوب بیشتری روی برد می‌گذارد.

نوع مایع چه خطری دارد اقدام درست
آب شیرین (شیر آب، باران) املاح کم؛ خطر کمتر اگر گوشی سریع خاموش شود خاموش، خشک کردن با هوای خنک، صبر
آب دریا (شور) نمک زیاد؛ رسانایی بالا و خوردگی بسیار سریع اپل شستن محل با آب شیر را توصیه می‌کند؛ بعد سریع تعمیرگاه
نوشابه، چای و قهوهٔ شیرین قند چسبناک و اسید؛ دکمه‌ها و بلندگو را می‌چسباند بیرون آوردن قاب، شستشوی سطحی، تعمیرگاه
آب استخر (کلر) کلر و مواد ضدعفونی؛ خوردگی و آسیب به آب‌بندی شستن محل با آب شیر و خشک کردن
آب صابون، شامپو و عطر کاهش کشش سطحی؛ نفوذ آسان از لای آب‌بندی گوشی را خاموش و برای بازرسی ببرید

اپل در راهنمای مقاومت در برابر آب آیفون می‌گوید اگر گوشی با مایعی غیر از آب خیس شد، محل را با آب شیر بشویید و با پارچهٔ نرم و بدون پرز خشک کنید. سامسونگ هم برای درگاه شارژ همین را می‌گوید: اگر مایعی غیر از آب شیرین وارد شد، با آب شیرین بشویید و کاملاً خشک کنید. این توصیه فقط برای گوشی‌های مقاوم در برابر آب با بدنهٔ سالم است؛ گوشیِ ترک‌خورده یا تعمیرشده را زیر آب نبرید.

گوشی‌ای که قبلاً باز شده (مثلاً تعویض باتری یا صفحه) معمولاً دیگر آب‌بندی کارخانه‌ای کامل ندارد؛ حتی اگر در مشخصاتش IP68 نوشته شده باشد.

IP67 و IP68 یعنی چه و چرا گوشی ضدآب نیست؟

استاندارد IP (مخفف Ingress Protection به معنی «حفاظت در برابر نفوذ») دو رقم دارد. رقم اول مقاومت در برابر گرد و غبار است و عدد ۶ یعنی گرد و غبار به داخل راه پیدا نمی‌کند. رقم دوم مقاومت در برابر آب است: عدد ۷ یعنی غوطه‌ور شدن موقت تا حدود یک متر و عدد ۸ یعنی غوطه‌وری در شرایطی سخت‌تر که سازنده عمق و زمانش را اعلام می‌کند. نکتهٔ مهم این است که همهٔ این آزمون‌ها در آزمایشگاه، با آب شیرین و ساکن و روی گوشی نو انجام می‌شوند.

گوشی رتبه شرایط اعلام‌شده توسط سازنده
آیفون ۱۲ تا آیفون ۱۷ (از جمله Air و 17e) IP68 حداکثر عمق شش متر تا سی دقیقه
آیفون ۱۱ پرو و پرو مکس IP68 حداکثر عمق چهار متر تا سی دقیقه
آیفون ۷، ۸، X، XR و SE IP67 حداکثر عمق یک متر تا سی دقیقه
گوشی‌های پرچم‌دار گلکسی با IP68 IP68 آب شیرین، عمق یک و نیم متر، سی دقیقه، بدون حرکت
گلکسی تاشوی Fold و Flip جدید IP48 مقاوم در برابر آب؛ محافظت محدود در برابر گرد و غبار

چرا رتبهٔ IP تضمین نیست؟

  • آب‌بندی پیر می‌شود: اپل صریحاً می‌گوید مقاومت در برابر آب «وضعیت دائمی نیست» و با فرسودگی عادی کم می‌شود. چسب‌ها و واشرها با گرما، ضربه و گذشت زمان خاصیتشان را از دست می‌دهند.
  • آب شور، صابون و کلر حساب نمی‌شوند: سامسونگ قرار دادن گوشی در آب دریا، آب استخر، آب صابون و مایعات الکلی را مجاز نمی‌داند.
  • فشار آب مهم است: دوش، جت‌اسکی، شیرجه و فوارهٔ آب فشاری بیش از غوطه‌وری ساکن وارد می‌کنند.
  • بخار و سونا: بخار آب از منافذ کوچک‌تر عبور می‌کند و داخل گوشی میعان می‌شود.
  • ضربه: یک زمین خوردن ساده ممکن است قاب یا شیشهٔ پشت را کمی جابه‌جا کند و راه آب را باز کند.

اپل در صفحهٔ رسمی خود نوشته است آسیب ناشی از مایعات تحت پوشش گارانتی نیست (مگر قوانین حمایت از مصرف‌کننده حق دیگری بدهند). در گارانتی سامسونگ هم آسیب مایعات معمولاً مستثنا است. پس رتبهٔ IP68 را بیمهٔ گوشی ندانید.

پیام Liquid detected در آیفون و Moisture detected در سامسونگ

گوشی‌های جدید داخل درگاه شارژ حسگری دارند که مقاومت الکتریکی بین پین‌ها را اندازه می‌گیرد. اگر بین پین‌ها آب باشد، مقاومت پایین می‌آید و گوشی برای جلوگیری از خوردگی، شارژ از راه کابل را قطع می‌کند و هشدار می‌دهد. این هشدار یعنی «داخل درگاه رطوبت هست»، نه اینکه برد حتماً خراب شده است.

آیفون: Liquid Detected in Lightning / USB-C Connector

  1. کابل را از گوشی و آداپتور جدا کنید
    تا وقتی گوشی و کابل کاملاً خشک نشده‌اند، وصل نکنید.
  2. آب اضافه را خارج کنید
    گوشی را با درگاه رو به پایین آرام به کف دست بزنید و در جای خشک و هوادار بگذارید.
  3. حداقل سی دقیقه صبر کنید
    بعد دوباره شارژ را امتحان کنید. اگر هشدار دوباره آمد، یعنی هنوز رطوبت هست؛ اپل می‌گوید خشک شدن کامل ممکن است تا بیست‌وچهار ساعت طول بکشد.
  4. شارژ بی‌سیم فقط با پشت خشک
    می‌توانید از شارژر بی‌سیم استاندارد Qi استفاده کنید، به شرطی که پشت گوشی کاملاً خشک باشد.

در این پیام گزینه‌ای برای «نادیده گرفتن» هشدار (Emergency Override) هم ممکن است ببینید. اپل می‌گوید فقط در شرایط اضطراری از آن استفاده کنید، چون شارژ کردن درگاه خیس می‌تواند به آن آسیب بزند. اگر هشدار فقط با یک کابل یا لوازم جانبی خاص ظاهر می‌شود و همه‌چیز خشک است، احتمالاً خود آن کابل خراب است.

سامسونگ: Moisture detected و آیکون قطره

در گوشی‌های گلکسی مقاوم در برابر آب، اگر هنگام اتصال شارژر رطوبت در درگاه باشد، گوشی صدای هشدار پخش می‌کند، آیکون قطرهٔ آب نشان می‌دهد و شارژ با کابل را تا خشک شدن درگاه انجام نمی‌دهد. سامسونگ توصیه می‌کند شارژر را جدا کنید، گوشی را آرام تکان دهید و حدود یک تا دو ساعت صبر کنید. اگر مدل شما شارژ بی‌سیم دارد، در این مدت می‌توانید بی‌سیم شارژ کنید؛ چون رطوبت درگاه روی شارژ بی‌سیم اثر ندارد.

اگر هشدار رطوبت روزها بعد از خشک شدن هم برطرف نشد، معمولاً درگاه شارژ دچار خوردگی یا رسوب شده و پین‌هایش با هم اتصال دارند. این مشکل با تعویض یا تمیزکاری تخصصی برد شارژ (یا فلت شارژ) حل می‌شود؛ دستکاری با سوزن و سیم را امتحان نکنید.

داخل گوشی خیس چه اتفاقی می‌افتد؟ خوردگی، الکترولیز و اتصال کوتاه

برای اینکه بفهمیم چرا عجله مهم است، باید ببینیم روی برد چه می‌گذرد. برد گوشی صدها قطعهٔ ریز دارد که با مسیرهای مسی بسیار نازک به هم وصل‌اند. بین این مسیرها ولتاژ وجود دارد، حتی وقتی صفحه خاموش است؛ چون باتری همیشه به بخشی از مدار برق می‌دهد.

۱. اتصال کوتاه (Short Circuit)

آبِ دارای املاح بین دو نقطه با ولتاژ متفاوت پل می‌زند. جریان از مسیری نادرست عبور می‌کند و ممکن است یک خازن یا آی‌سی تغذیه را بسوزاند. این اتفاق می‌تواند در همان لحظهٔ اول رخ دهد.

۲. الکترولیز و خوردگی الکتروشیمیایی

وقتی آب و ولتاژ کنار هم باشند، یک «سلول الکتروشیمیایی» کوچک تشکیل می‌شود: یون‌های فلز از یک پایه جدا می‌شوند و روی پایهٔ کناری رسوب می‌کنند. نتیجه، لایه‌ای سبز یا سفید (اکسید و نمک فلز) است که هم پایه‌ها را می‌خورد و هم خودش مسیر نشتی جریان می‌سازد. این فرآیند تا وقتی باتری وصل است ادامه دارد؛ برای همین اولین کار تعمیرکار، جدا کردن باتری است.

۳. رسوب بعد از خشک شدن

حتی وقتی آب تبخیر شود، نمک و قند و مواد معدنی روی برد می‌ماند. این رسوب در هوای مرطوب دوباره رطوبت جذب می‌کند؛ به همین دلیل گاهی گوشی آب‌خورده چند روز یا چند هفته بعد ناگهان دچار مشکل می‌شود.

برچسب نشانگر رطوبت (LCI) چیست؟

LCI (مخفف Liquid Contact Indicator) برچسب کوچکی است که در حالت عادی سفید یا نقره‌ای است و با تماس آب به صورتی یا قرمز تغییر رنگ می‌دهد. در آیفون‌هایی که خشاب سیم‌کارت دارند، یکی از این نشانگرها داخل شیار سیم‌کارت دیده می‌شود و چند نشانگر دیگر هم داخل گوشی است. سامسونگ و دیگر برندها هم برچسب‌های مشابهی روی برد یا کنار باتری دارند. قرمز شدن LCI نشان می‌دهد آب وارد شده، اما نمی‌گوید چقدر و کجا؛ رطوبت شدید هوا هم گاهی آن را فعال می‌کند. مراکز خدمات معمولاً از روی همین نشانگر دربارهٔ گارانتی تصمیم می‌گیرند.

علامت بعد از خیس شدن احتمال علت فوریت
گوشی کار می‌کند ولی صدای بلندگو گرفته است آب در منفذ بلندگو کم؛ معمولاً با خشک شدن برطرف می‌شود
هشدار رطوبت در درگاه شارژ آب بین پین‌های درگاه کم تا متوسط
بخار یا لکه زیر شیشهٔ دوربین یا صفحه نفوذ آب به داخل بدنه زیاد؛ گوشی را خاموش کنید
داغ شدن غیرعادی یا تخلیهٔ سریع باتری اتصال کوتاه روی برد خیلی زیاد؛ فوراً خاموش
خاموش شده و روشن نمی‌شود آسیب مدار تغذیه یا اتصال کوتاه خیلی زیاد؛ مستقیم به تعمیرگاه

در تعمیرگاه حرفه‌ای چه کاری روی گوشی آب‌خورده انجام می‌شود؟

تعمیر واقعی گوشی آب‌خورده «خشک کردن» نیست؛ یک فرآیند مرحله‌ای است که هدفش متوقف کردن خوردگی، پاک کردن رسوب و پیدا کردن قطعهٔ آسیب‌دیده است. یک تعمیرکار حرفه‌ای معمولاً این مسیر را طی می‌کند:

اینفوگرافیک پنج مرحلهٔ تعمیر تخصصی گوشی آب خورده: باز کردن، بازرسی با میکروسکوپ، شستشو، تست با منبع تغذیه، نجات اطلاعات
مسیر استاندارد تعمیر برد آب‌خورده؛ از جدا کردن باتری تا تست ولتاژها.
  1. باز کردن گوشی و جدا کردن فوری کانکتور باتری
    با جدا شدن باتری، الکترولیز متوقف می‌شود. اگر باتری باد کرده یا نشتی دارد، با احتیاط کامل و جدا از برد نگه داشته می‌شود.
  2. جدا کردن برد و برداشتن شیلدها
    آب معمولاً زیر شیلدهای فلزی (درپوش‌های روی چیپ‌ها) و بین لایه‌های برد ساندویچی آیفون‌های جدید می‌ماند. بدون باز کردن این بخش‌ها، تمیزکاری نیمه‌کاره است.
  3. بازرسی زیر میکروسکوپ
    تعمیرکار با میکروسکوپ لوپ دنبال لکه‌های سبز و سفید، پایه‌های تیره‌شده، قطعات ترک‌خورده یا سوخته و برچسب‌های LCI می‌گردد. نقشهٔ برد (شماتیک) کمک می‌کند بفهمد هر نقطهٔ خوردگی به کدام مدار تعلق دارد.
  4. شستشو با ایزوپروپیل الکل خالص
    ایزوپروپیل الکل با خلوص نود و نه درصد آب را جابه‌جا می‌کند و سریع تبخیر می‌شود. با برس نرم ضدالکتریسیتهٔ ساکن روی نقاط خوردگی کشیده می‌شود. الکل‌های رقیق یا طبی آب زیادی دارند و مناسب نیستند.
  5. دستگاه اولتراسونیک (در صورت نیاز)
    حمام اولتراسونیک با لرزش‌های بسیار سریع رسوب زیر چیپ‌ها را جدا می‌کند. اما میکروفون‌های MEMS، کریستال‌ها، ویبره و بلندگو ممکن است با این لرزش آسیب ببینند؛ تعمیرکار باتجربه این قطعات را جدا یا محافظت می‌کند و مدت را کوتاه نگه می‌دارد.
  6. خشک کردن کنترل‌شده
    با هوای گرم ملایم و کنترل‌شده یا محفظهٔ خشک‌کن تا هیچ رطوبتی زیر قطعات نماند. این مرحله با سشوار خانگی فرق دارد؛ دما پایین و یکنواخت است و باتری جدا شده است.
  7. تست با منبع تغذیهٔ DC
    برد بدون باتری به منبع تغذیهٔ آزمایشگاهی وصل می‌شود و مصرف جریان در لحظهٔ اتصال و فشردن پاور بررسی می‌شود. مصرف بالا در حالت خاموش نشانهٔ اتصال کوتاه است. سپس ولتاژ خطوط اصلی تغذیه (خروجی‌های آی‌سی تغذیه یا PMIC) با مولتی‌متر یا شماتیک چک می‌شود.
  8. تعویض قطعات آسیب‌دیده
    خازن اتصال‌کوتاه، فیلتر، آی‌سی شارژ، آی‌سی تغذیه یا فلت خوردگی‌دار با هویه و هیتر تعویض می‌شود. در موارد شدید، کار به ریبال کردن چیپ یا انتقال حافظه می‌رسد.

برای پیدا کردن مدار هر نقطهٔ خوردگی، تعمیرکاران از نرم‌افزارهای شماتیک و نقشه‌خوانی مثل ZXW و Borneo استفاده می‌کنند. اکتیویشن این ابزارها را در دستهٔ ابزارهای شماتیک و نقشه‌خوانی ببینید و برای آشنایی با منبع تغذیه، میکروسکوپ و هیتر، راهنمای خرید ابزار سخت‌افزاری تعمیرات موبایل را بخوانید.

اول اطلاعات؛ تصمیم‌های درست وقتی عکس‌ها و پیام‌ها مهم‌اند

برای خیلی از مشتری‌ها، عکس‌ها و پیام‌ها از خود گوشی باارزش‌ترند. در گوشی‌های امروزی حافظه رمزگذاری شده و کلید رمز به همان برد و پردازنده گره خورده است؛ یعنی معمولاً نمی‌شود حافظه را درآورد و در دستگاه دیگری خواند. پس تنها راه نجات اطلاعات، روشن کردن دوبارهٔ همان برد است.

  • اگر گوشی هنوز روشن است و اطلاعات مهمی دارد که بکاپ ندارد، قبل از هر کاری اطلاعات را منتقل کنید؛ ولی آن را به شارژ نزنید و اگر داغ شد فوراً خاموش کنید.
  • اگر خاموش است، به تعمیرکار بگویید اولویت با اطلاعات است. او ممکن است فقط مدار لازم برای بالا آمدن را تعمیر کند تا بکاپ گرفته شود، بعد دربارهٔ بقیهٔ تعمیر تصمیم بگیرید.
  • ریست فکتوری یا فلش کردن گوشی آب‌خورده اطلاعات را برای همیشه پاک می‌کند و مشکل سخت‌افزاری را هم حل نمی‌کند.
  • بکاپ ابری خودکار (iCloud، گوگل، Samsung Cloud) بهترین بیمه در برابر این اتفاق است.

اگر فقط کارت حافظه یا فلش خیس شده، معمولاً شانس بازیابی خوبی دارد؛ راهنمای بازیابی فایل از فلش، کارت حافظه و گوشی را ببینید.

شانس نجات گوشی به چه چیزهایی بستگی دارد؟

هیچ تعمیرکار صادقی قبل از باز کردن گوشی درصد قطعی نمی‌دهد. اما تجربهٔ کارگاه‌ها نشان می‌دهد چند عامل بیشترین اثر را دارند: نوع مایع، روشن یا خاموش بودن گوشی هنگام خیس شدن، اینکه بعدش شارژ شده یا نه، و فاصلهٔ زمانی تا تمیزکاری برد.

زمان تا رسیدن به تعمیرگاه وضعیت معمول برد چشم‌انداز
چند ساعت اول آب هنوز روی برد است؛ خوردگی تازه شروع شده بهترین شانس، به‌خصوص اگر گوشی خاموش و شارژنشده مانده باشد
یک تا سه روز لکه‌های خوردگی اولیه زیر چیپ‌ها و روی کانکتورها هنوز شانس خوب؛ ولی ممکن است قطعاتی تعویض شوند
یک هفته یا بیشتر خوردگی عمیق، پایه‌های خورده‌شده و مسیرهای قطع‌شده شانس کمتر؛ تعمیر سخت‌تر و پرهزینه‌تر
بعد از شارژ یا روشن کردن مکرر اتصال کوتاه و احتمال سوختن آی‌سی تغذیه بستگی به میزان آسیب؛ گاهی فقط نجات اطلاعات ممکن است

این جدول یک راهنمای کلی است، نه آمار دقیق. گوشی‌ای که با آب دریا خیس شده ممکن است در یک روز بیشتر از گوشی‌ای که یک هفته در آب شیرین بوده آسیب ببیند.

به تعمیرکار چه بگویید؟

هرچه اطلاعات دقیق‌تری بدهید، تشخیص سریع‌تر و دقیق‌تر است. این‌ها را صادقانه بگویید؛ پنهان کردن چیزی فقط زمان تعمیر را بیشتر می‌کند:

  • نوع مایع: آب شیر، دریا، استخر، چای، نوشابه، قهوه یا چیز دیگر.
  • مدت و عمق: چند ثانیه پاشیدن بود یا چند دقیقه زیر آب ماند.
  • زمان حادثه: چند ساعت یا چند روز گذشته است.
  • کارهای انجام‌شده: روشن کردید؟ شارژ کردید؟ سشوار یا برنج؟
  • علائم: کدام بخش‌ها از کار افتاد و به چه ترتیبی (صدا، دوربین، شارژ، صفحه).
  • سابقهٔ تعمیر: اگر قبلاً صفحه یا باتری عوض شده، بگویید.
  • اولویت شما: فقط اطلاعات، یا تعمیر کامل گوشی.

پیشگیری؛ چطور ریسک آب خوردن را کم کنیم

  • حتی با IP68، گوشی را عمداً زیر آب نبرید و با آن دوش نگیرید یا شنا نکنید؛ برای عکاسی زیر آب از کاور ضدآب مخصوص استفاده کنید.
  • در حمام، سونا و آشپزخانهٔ پربخار گوشی را دور نگه دارید.
  • بعد از تعویض صفحه یا باتری، از تعمیرکار بپرسید چسب آب‌بندی نو زده شده یا نه.
  • اگر گوشی زمین خورد و شیشهٔ پشت یا قاب ترک برداشت، دیگر به مقاومتش در برابر آب اعتماد نکنید.
  • بکاپ خودکار ابری را روشن نگه دارید تا اگر اتفاقی افتاد، اطلاعات از دست نرود.
  • گوشی خیس را هرگز به شارژ نزنید؛ اگر عجله دارید و مدل شما پشتیبانی می‌کند، فقط بعد از خشک شدن پشت گوشی از شارژ بی‌سیم استفاده کنید.

واژه‌نامه

IP68 / IP67رتبهٔ مقاومت در برابر گرد و غبار و آب؛ رقم دوم شرایط غوطه‌وری را نشان می‌دهد.
LCIبرچسب نشانگر تماس با مایع که با آب صورتی یا قرمز می‌شود.
خوردگی (Corrosion)واکنش شیمیایی که فلز پایه‌ها و مسیرهای برد را می‌خورد و رسوب سبز یا سفید می‌سازد.
الکترولیزتجزیه و جابه‌جایی یون‌ها در آب به کمک جریان برق؛ عامل خوردگی سریع روی برد برق‌دار.
اتصال کوتاه (شورت)عبور جریان از مسیری که نباید؛ می‌تواند قطعه را بسوزاند.
PMICآی‌سی مدیریت تغذیه؛ ولتاژهای مختلف موردنیاز برد را می‌سازد.
منبع تغذیهٔ DCدستگاهی که ولتاژ تنظیم‌شده می‌دهد و جریان مصرفی برد را نشان می‌دهد.
اولتراسونیکدستگاه شستشو با امواج صوتی بسیار سریع برای جدا کردن رسوب.
ایزوپروپیل الکل (IPA)الکل صنعتی با خلوص بالا که آب را جابه‌جا می‌کند و بدون باقی‌مانده تبخیر می‌شود.
شیلددرپوش فلزی روی چیپ‌ها که آب ممکن است زیرش بماند.

سوالات متداول

گوشی آب خورده را در برنج بگذارم؟
نه. اپل صریحاً گفته گوشی را در کیسهٔ برنج نگذارید، چون ذرات برنج می‌توانند آسیب بزنند. برنج آب داخلی را خارج نمی‌کند؛ جای خشک با جریان هوای خنک بهتر است.
چقدر صبر کنم تا گوشی را شارژ کنم؟
برای هشدار رطوبت درگاه، اپل حداقل سی دقیقه و در صورت تکرار هشدار تا بیست‌وچهار ساعت صبر را می‌گوید و در راهنمای کلی مقاومت در برابر آب حداقل پنج ساعت پیش از وصل کردن کابل را توصیه می‌کند. اگر آب به داخل گوشی رفته، اول بازرسی کنید.
گوشی بعد از آب خوردن روشن شد؛ یعنی سالم است؟
نه لزوماً. خوردگی ممکن است روزها بعد علامت بدهد. اگر مایع غیر از آب شیرین بوده یا زیر شیشهٔ دوربین بخار دیده می‌شود، بازرسی برد را جدی بگیرید.
گوشی من IP68 است؛ چرا خراب شد؟
IP68 در آزمایشگاه با آب شیرین و ساکن و روی گوشی نو سنجیده می‌شود. آب شور، فشار آب، صابون، بخار، ضربه و پیر شدن چسب‌ها مقاومت را کم می‌کنند.
آب‌خوردگی شامل گارانتی می‌شود؟
معمولاً نه. اپل در صفحهٔ رسمی خود می‌گوید آسیب مایعات تحت پوشش گارانتی نیست و سامسونگ هم این آسیب را معمولاً پوشش نمی‌دهد. نشانگرهای LCI ملاک بررسی هستند.
با سشوار روی حالت سرد خشک کنم؟
باد سرد بهتر از باد گرم است، اما فشار باد ممکن است آب را به داخل‌تر ببرد. جریان هوای ملایم پنکه انتخاب امن‌تری است.
صدای بلندگو بعد از خیس شدن گرفته است؛ چه کنم؟
معمولاً آب در منفذ بلندگو است. گوشی را با بلندگو رو به پایین روی پارچه بگذارید تا آب خارج شود. اگر بعد از خشک شدن برطرف نشد، بلندگو باید بررسی شود.
تعمیر گوشی آب‌خورده چقدر طول می‌کشد؟
از چند ساعت برای تمیزکاری ساده تا چند روز برای تعویض آی‌سی یا تعمیرات عمیق‌تر. زمان دقیق بعد از باز کردن و بازرسی زیر میکروسکوپ مشخص می‌شود.

تعمیرکار هستید؟ برای پیدا کردن مدارهای آسیب‌دیده روی برد، اکتیویشن ابزارهای شماتیک و نقشه‌خوانی را از مستر اختاپوس تهیه کنید.

ابزارهای شماتیک و نقشه‌خوانی

مطالب و سرویس‌های مرتبط

پویا عابدین زاده
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *